Nhu Cầu Đồng Cho AI Và Data Center Năm 2026

Nhu cầu đồng cho Data Center bước vào giai đoạn tăng trưởng mới

Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang kéo theo một làn sóng đầu tư lớn vào Data Center, máy chủ GPU, hệ thống điện và cơ sở hạ tầng năng lượng. Đằng sau các cụm máy chủ AI có mật độ tính toán ngày càng cao là nhu cầu rất lớn về truyền tải điện, phân phối điện, kết nối và giải nhiệt. Đây cũng là những khu vực mà đồng trở thành một trong những vật liệu quan trọng nhất.

Đồng không chỉ xuất hiện trong dây cáp điện. Vật liệu này còn được sử dụng trong thanh cái busbar, máy biến áp, đầu nối, hệ thống tiếp địa, linh kiện máy chủ, bo mạch, cold plate và nhiều bộ phận của hệ thống liquid cooling.

Theo BHP, nhu cầu đồng toàn cầu được dự báo ở mức khoảng 34 triệu tấn/năm trong năm 2026 và có thể vượt 50 triệu tấn/năm vào năm 2050. Riêng nhu cầu đồng liên quan đến đầu tư Data Center được dự báo có khả năng tăng khoảng 6 lần từ năm 2024 đến năm 2050.

Vì vậy, Data Center và AI đang dần trở thành một nhóm nhu cầu mới đáng chú ý bên cạnh các ngành sử dụng đồng truyền thống như điện, điện tử, xây dựng, ô tô và năng lượng tái tạo. 

Vì sao AI làm nhu cầu đồng cho Data Center tăng?

AI không trực tiếp “tiêu thụ đồng”, nhưng để vận hành AI ở quy mô lớn cần một hệ thống hạ tầng vật lý rất lớn. Một Data Center phục vụ AI phải giải quyết đồng thời ba bài toán:

• Cung cấp lượng điện rất lớn.
• Phân phối điện ổn định đến hàng nghìn máy chủ và GPU.
• Giải nhiệt nhanh cho thiết bị hoạt động liên tục ở mật độ công suất cao.

Cả ba bài toán này đều liên quan trực tiếp đến vật liệu có khả năng dẫn điện và dẫn nhiệt cao. Đó chính là lợi thế lớn của đồng.

Công suất Data Center ngày càng lớn

Các trung tâm dữ liệu truyền thống thường có mật độ tải thấp hơn đáng kể so với Data Center phục vụ AI. Khi số lượng GPU trong một rack tăng lên, công suất điện trên mỗi rack cũng tăng mạnh.

IEA cho biết mức tiêu thụ điện của Data Center toàn cầu được dự báo tăng từ khoảng 460 TWh năm 2024 lên khoảng 945 TWh vào năm 2030, tương đương mức tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm trong giai đoạn này.

Riêng trong năm 2025, điện năng tiêu thụ của các Data Center toàn cầu đã tăng khoảng 17%, tương đương thêm khoảng 70 TWh.

Khi công suất điện tăng, hệ thống:

• Cáp nguồn
• Thanh cái busbar
• Switchgear
• Transformer
• UPS
• PDU
• Connector
• Grounding

cũng phải được nâng cấp tương ứng.

Điều đó tạo thêm nhu cầu cho các vật liệu dẫn điện có hiệu suất cao như đồng.

Một Data Center có thể sử dụng bao nhiêu đồng?

Không có một con số cố định cho mọi Data Center vì lượng đồng phụ thuộc vào công suất, thiết kế điện, mật độ rack, hệ thống làm mát, cấu hình dự phòng và vị trí đấu nối với lưới điện.

Tuy nhiên, các dự án thực tế cho thấy lượng đồng sử dụng có thể rất lớn.

BHP dẫn một nghiên cứu về trung tâm dữ liệu trị giá 500 triệu USD của Microsoft tại Chicago. Công trình này sử dụng khoảng 2.177 tấn đồng, tương đương khoảng 27 tấn đồng cho mỗi MW công suất của dự án. Đây là dữ liệu của một dự án cụ thể, không nên dùng như định mức chung cho mọi Data Center.

Ở quy mô rộng hơn, BHP ước tính rằng cứ mỗi 200 tỷ USD đầu tư Data Center bổ sung mỗi năm có thể tạo ra nhu cầu về đồng cho phần cứng máy tính và hạ tầng điện tương đương sản lượng của một mỏ đồng khoảng 150.000 tấn/năm.

Điểm đáng chú ý là nhu cầu đồng không dừng lại trong phạm vi tòa nhà Data Center.

Một dự án AI còn kéo theo nhu cầu đồng tại: Nhà máy điện → Lưới truyền tải → Trạm biến áp → Hệ thống phân phối → Data Center → Rack máy chủ → GPU.

Do đó, tác động của AI đối với nhu cầu đồng cần được nhìn trên toàn bộ chuỗi hạ tầng điện.

Đồng được sử dụng ở đâu trong Data Center?

1. Thanh cái đồng – Copper Busbar

Thanh cái đồng – Copper Busbar là một trong những ứng dụng quan trọng nhất của đồng trong hệ thống phân phối điện Data Center.

Thanh cái được sử dụng tại:

• Tủ điện tổng
• Switchgear
• Busway
• UPS
• PDU
• Rack Power Distribution
• Hệ thống đấu nối nguồn
• Trạm biến áp

Copper Development Association cho biết hệ thống phân phối điện có thể chiếm phần lớn lượng đồng được sử dụng bên trong Data Center.

Đối với Data Center có mật độ công suất cao, tiết diện, độ dẫn điện, nhiệt độ vận hành và chất lượng bề mặt của busbar đều cần được kiểm soát chặt.

Đây là một trong những khu vực mà đồng C1100/C11000 được sử dụng phổ biến nhờ độ dẫn điện cao và khả năng gia công tốt.

2. Dây dẫn và cáp nguồn

Data Center cần mạng lưới cáp điện rất lớn để kết nối:

• Nguồn điện lưới
• Máy biến áp
• Máy phát dự phòng
• UPS
• PDU
• Rack
• Server

Ở các hệ thống công suất cao, giảm tổn hao điện trên đường truyền là vấn đề quan trọng.

Điện trở của dây dẫn tạo ra tổn thất theo công thức P = I²R

Trong đó:

• P: công suất tổn hao
• I: dòng điện
• R: điện trở

Khi dòng điện tăng, tổn thất nhiệt tăng theo bình phương dòng điện. Vì vậy, vật liệu có độ dẫn điện cao giúp giảm điện trở, giảm phát nhiệt và tăng hiệu suất của hệ thống điện.

3. Đầu nối, terminal và connector

Một Data Center chứa rất nhiều điểm đấu nối điện.

Các chi tiết như:

• Terminal
• Electrical connector
• Contact
• Lug
• Power connector
• Connector của server

cần duy trì độ dẫn điện ổn định trong thời gian dài.

Đồng và một số hợp kim đồng thường được sử dụng vì kết hợp được khả năng dẫn điện với khả năng gia công, tạo hình và xử lý bề mặt.

4. Hệ thống tiếp địa

Data Center yêu cầu độ ổn định và uptime rất cao. Vì vậy, grounding là một phần quan trọng của hệ thống điện.

Đồng được sử dụng cho:

• Thanh tiếp địa
• Dây tiếp địa
• Grounding busbar
• Liên kết đẳng thế
• Hệ thống chống sét

Hệ thống này giúp bảo vệ thiết bị, kiểm soát dòng sự cố và giảm rủi ro ảnh hưởng đến các thiết bị điện tử nhạy cảm.

5. Đồng trong máy chủ AI

Nhu cầu đồng không kết thúc ở hệ thống phân phối điện của Data Center.

Bên trong server, đồng tiếp tục xuất hiện ở:

• PCB
• Power connector
• Busbar
• Cable
• Interconnect
• Heat spreader
• Cold plate
• Các thành phần tản nhiệt

BHP cho biết một hệ thống NVIDIA GB200 NVL72 được giới thiệu năm 2024 có hơn 5.000 cáp đồng, với tổng chiều dài hơn 3,2 km. Khi hàng trăm hoặc hàng nghìn hệ thống tính toán được triển khai trong một AI Data Center, nhu cầu vật liệu dẫn điện và kết nối tăng tương ứng.

Liquid Cooling đang mở thêm một thị trường lớn cho đồng

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Data Center AI trong năm 2026 là sự phát triển của liquid cooling – làm mát bằng chất lỏng.

GPU AI tạo ra mật độ nhiệt rất lớn. Khi công suất chip và rack tiếp tục tăng, chỉ sử dụng luồng không khí để làm mát ngày càng khó đáp ứng yêu cầu.

Vì vậy, các giải pháp như:

• Direct-to-chip cooling
• Cold plate
• Coolant Distribution Unit – CDU
• Liquid-cooled busbar
• Heat exchanger

đang được triển khai rộng hơn.

Copper Development Association đánh giá copper cold plate đang đóng vai trò quan trọng trong hệ thống làm mát trực tiếp cho chip nhờ khả năng dẫn nhiệt cao. Nhiều thiết kế sử dụng các vi kênh bên trong cold plate nhằm tăng diện tích trao đổi nhiệt với chất làm mát.

Đồng vừa dẫn điện, vừa dẫn nhiệt: Đây chính là lợi thế đặc biệt của đồng trong Data Center. Một vật liệu có thể đồng thời phục vụ: Power Delivery và Thermal Management. Trong một rack AI thế hệ mới, đồng có thể xuất hiện cả ở thanh dẫn điện lẫn hệ thống thu và truyền nhiệt khỏi GPU.

Liquid-Cooled Busbar: xu hướng đáng chú ý năm 2026

Một hướng phát triển mới khác là busbar làm mát bằng chất lỏng. Thay vì chỉ giải nhiệt GPU, vòng liquid cooling có thể được mở rộng để làm mát cả hệ thống phân phối điện bên trong rack.

Theo Copper Development Association, việc làm mát chủ động cho busbar có thể giúp hệ thống xử lý mật độ dòng điện cao hơn mà không phải tăng tiết diện vật liệu theo tỷ lệ tương ứng.

Điều này đặc biệt quan trọng khi Data Center muốn:

• Tăng công suất trên mỗi rack
• Giảm kích thước hệ thống cấp điện
• Giảm phát nhiệt
• Tối ưu không gian
• Nâng cao hiệu suất năng lượng

Do đó, nhu cầu đồng trong Data Center tương lai không chỉ được quyết định bởi số lượng Data Center, mà còn bởi kiến trúc điện và kiến trúc làm mát của từng Data Center.

Vì sao đồng vẫn quan trọng khi Data Center tăng công suất?

Trong một số hạng mục điện, nhôm có thể được cân nhắc nhằm giảm chi phí hoặc trọng lượng. Tuy nhiên, đồng vẫn có lợi thế đáng kể trong những vị trí yêu cầu mật độ dòng cao và không gian hạn chế.

Các yếu tố quan trọng gồm:

Độ dẫn điện cao

Độ dẫn điện cao giúp giảm điện trở và tổn thất điện năng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Data Center vì hệ thống hoạt động liên tục 24/7 và tiêu thụ lượng điện rất lớn.

Kích thước conductor nhỏ hơn

Khi yêu cầu truyền cùng một lượng điện, vật liệu có độ dẫn điện cao cho phép thiết kế conductor nhỏ gọn hơn.

Điều này rất có giá trị trong:

• Rack
• Busway
• PDU
• Switchgear
• Power connector nơi không gian lắp đặt bị giới hạn.

Khả năng dẫn nhiệt cao

Khả năng dẫn nhiệt của đồng giúp vật liệu phù hợp đồng thời với các hệ thống điện và các giải pháp quản lý nhiệt.

Độ ổn định kết nối

Đối với hệ thống cần uptime cao như Data Center, độ ổn định của các mối nối điện, đầu cực và busbar là yêu cầu rất quan trọng. Vì vậy, lựa chọn giữa đồng và nhôm cần dựa trên thiết kế kỹ thuật của từng hạng mục thay vì chỉ so sánh giá vật liệu trên mỗi kilogram.

Đồng C1100 có phù hợp cho Data Center không?

Có. C1100 là một trong những mác đồng đáng chú ý cho các ứng dụng dẫn điện. Trong hệ UNS, vật liệu tương ứng thường gặp là C11000 – Electrolytic Tough Pitch Copper (ETP).

Theo Copper Development Association, C11000 có hàm lượng Cu tối thiểu 99,90% và độ dẫn điện khoảng 101% IACS ở điều kiện tham chiếu; tiêu chuẩn ASTM B187/B187M cũng bao gồm sản phẩm copper bus bar, rod và shapes cho nhóm vật liệu này.

Ứng dụng C1100 trong Data Center có thể gồm:

• Copper busbar
• Thanh dẫn điện
• Terminal
• Electrical conductor
• Switchboard
• Busway
• Đầu nối
• Chi tiết truyền nhiệt

Ưu điểm của C1100 là sự cân bằng giữa: dẫn điện tốt + dẫn nhiệt tốt + khả năng tạo hình + khả năng gia công + tính thương mại cao.

Đồng C1020 được sử dụng khi nào?

C1020 thuộc nhóm đồng không oxy – Oxygen-Free Copper. Trong hệ UNS, mác tương ứng phổ biến là C10200. Copper Development Association ghi nhận C10200 có hàm lượng đồng tối thiểu 99,95%, hàm lượng oxy được kiểm soát rất thấp và độ dẫn điện khoảng 101% IACS ở điều kiện tham chiếu.

C1020 đặc biệt phù hợp với những chi tiết yêu cầu:

• Độ sạch vật liệu cao
• Khả năng dẫn điện cao
• Khả năng dẫn nhiệt tốt
• Gia công chính xác
• Môi trường chân không
• Các quá trình nhiệt hoặc hàn đặc thù
• Thiết bị điện tử có yêu cầu độ tin cậy cao

Trong chuỗi cung ứng Data Center và AI, C1020 có thể được xem xét cho những chi tiết điện tử hoặc quản lý nhiệt có yêu cầu cao hơn so với ứng dụng busbar thông thường.

C1100 và C1020: nên chọn loại nào?

Điểm quan trọng là không nên lựa chọn mác đồng chỉ dựa trên hàm lượng Cu.

Bản vẽ Data Center cần xác định đồng thời:

• Tiêu chuẩn vật liệu
• Mác đồng
• Trạng thái vật liệu
• Độ dẫn điện
• Độ cứng
• Kích thước
• Dung sai
• Độ phẳng
• Bề mặt
• Phương pháp gia công
• Điều kiện vận hành

Đông Nam Á cũng đang mở rộng hạ tầng Data Center

Không chỉ Mỹ, Trung Quốc hay châu Âu, Đông Nam Á đang trở thành khu vực đáng chú ý trong làn sóng phát triển Data Center.

IEA dự báo điện năng tiêu thụ của Data Center tại Đông Nam Á có thể tăng hơn gấp đôi vào năm 2030.

IEA cũng đánh giá nhu cầu điện của Đông Nam Á đang tăng nhanh, trong đó Data Center trở thành một nguồn phụ tải mới có tính tập trung cao, tạo thêm yêu cầu đầu tư vào nguồn điện, lưới điện và khả năng linh hoạt của hệ thống.

Đây là yếu tố có thể tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với:

• Đồng thanh
• Đồng tấm
• Busbar
• Dây dẫn
• Linh kiện điện
• Thiết bị trao đổi nhiệt

trong chuỗi cung ứng khu vực.

Việt Nam có cơ hội gì từ làn sóng Data Center và AI?

Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng hạ tầng số, điện toán đám mây, dữ liệu và AI.

Các định hướng chính sách hiện nay bao gồm phát triển Data Center, cloud computing và thu hút doanh nghiệp đầu tư xây dựng hạ tầng dữ liệu tại Việt Nam. Nghị quyết về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng đề cập việc hỗ trợ doanh nghiệp trong nước đầu tư Data Center, cloud computing và thu hút doanh nghiệp nước ngoài xây dựng các trung tâm tương tự tại Việt Nam.

Luật Đầu tư 2025 của Việt Nam cũng đưa các dự án trung tâm dữ liệu lớn, hạ tầng cloud và AI Data Center vào nhóm có thể nhận cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Điều này mở ra cơ hội không chỉ cho doanh nghiệp công nghệ mà còn cho toàn bộ chuỗi cung ứng: Điện – cơ khí – HVAC – vật liệu – busbar – tủ điện – linh kiện – gia công chính xác – hệ thống làm mát.

Oristar – Cung Cấp Đồng Theo Yêu Cầu Gia Công

Đối với các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, busbar, linh kiện cơ khí – điện tử hoặc các chi tiết phục vụ hạ tầng Data Center, lựa chọn đúng vật liệu ngay từ đầu giúp giảm đáng kể rủi ro trong quá trình gia công và sản xuất.

Oristar cung cấp nhiều dòng vật liệu đồng phục vụ các yêu cầu kỹ thuật khác nhau, đồng thời hỗ trợ cắt vật liệu theo kích thước để doanh nghiệp chủ động hơn về quy cách phôi và kế hoạch sản xuất.

Liên hệ Oristar để được tư vấn mác đồng, quy cách và kích thước phù hợp với yêu cầu bản vẽ của từng dự án.

Thông tin liên hệ:

• Hotline: 098 875 06 86
• Email: info@oristar.vn
• Zalo OA
• Website E-commerce
• Official Website

Khuyến cáo (Disclaimer): Mọi thông số kỹ thuật và cơ lý tính trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy thuộc vào quy cách, trạng thái vật liệu và nhà sản xuất. Thông số này không thay thế cho các tiêu chuẩn sản xuất chính thức (JIS, ASTM...). Quý khách vui lòng liên hệ Oristar để nhận tư vấn chi tiết và chính xác nhất cho nhu cầu của mình.