Cửa ô tô không chỉ là một tấm kim loại được dập thành hình. Bên trong là nhiều lớp và nhiều vị trí có yêu cầu vật liệu khác nhau. Tấm ngoài cần bề mặt đẹp, độ cứng tốt và hạn chế móp. Tấm trong lại phải tạo được nhiều gân, hốc và vị trí lắp cơ cấu. Vì vậy, khi lựa chọn nhôm làm cửa ô tô, Oristar luôn xem xét riêng từng phần thay vì dùng một mác cho toàn bộ cụm cửa.

Cửa ô tô gồm những phần nào?

Muốn chọn đúng vật liệu, trước tiên cần hiểu cấu tạo cơ bản của cửa ô tô.

Nhôm làm cửa ô tô

Một cụm cửa thường có:

  • tấm ngoài
  • tấm trong
  • thanh gia cường
  • khu vực bản lề
  • vị trí khóa cửa
  • các điểm lắp cơ cấu kính
  • phần mép liên kết giữa tấm ngoài và tấm trong

Trong đó, tấm ngoài và tấm trong là hai phần thể hiện rõ nhất sự khác biệt về yêu cầu vật liệu. Tấm ngoài quyết định nhiều tới ngoại hình của xe nên bề mặt phải đẹp và ổn định sau sơn. Tấm trong có hình dạng phức tạp hơn. Nó phải chứa nhiều lỗ, gân và vị trí liên kết nên khả năng tạo hình được đặt lên hàng đầu.

Nhôm làm cửa ô tô cần đáp ứng những yêu cầu nào?

Nhôm được sử dụng trong ngành ô tô không chỉ vì nhẹ. Với cửa xe, vật liệu còn phải phù hợp với quá trình dập và lắp ráp hàng loạt.

Yêu cầu

Ý nghĩa

Trọng lượng thấp

Giảm khối lượng cụm cửa và toàn xe

Khả năng tạo hình

Dập được hình dạng cửa phức tạp

Độ cứng

Giữ ổn định hình dạng sau sản xuất

Chống móp

Quan trọng với tấm ngoài

Chất lượng bề mặt

Đảm bảo bề mặt sau sơn đẹp

Khả năng gấp mép

Phục vụ liên kết tấm ngoài với tấm trong

Chống ăn mòn

Duy trì độ bền trong quá trình sử dụng

Điểm quan trọng là không có một mác nhôm nào tối ưu cho tất cả các yêu cầu trên. Vì vậy, cần chọn vật liệu theo đúng vị trí sử dụng. 

Vì sao tấm ngoài cửa ô tô thường ưu tiên nhôm nhóm 6xxx?

Tấm ngoài là phần nhìn thấy trực tiếp trên bề mặt xe. Ngoài khả năng dập, vật liệu phải tạo được bề mặt đẹp và giữ hình dạng tốt sau khi hoàn thiện. Nhóm hợp kim 6xxx như 6016, 6022 và 6111 thường được sử dụng cho các tấm ngoại thất ô tô.

Nhôm làm cửa ô tô (2)

Lý do nằm ở sự cân bằng giữa:

  • khả năng tạo hình
  • độ cứng
  • chất lượng bề mặt
  • khả năng chống móp
  • khả năng tăng độ bền sau quá trình sơn

Tăng bền sau quá trình sơn là gì?

Đây là một điểm rất đáng chú ý của nhôm nhóm 6xxx. Ở giai đoạn dập, vật liệu cần đủ mềm để tạo hình. Sau khi thân xe được hoàn thiện, quá trình sơn thường có bước gia nhiệt. Nhiệt độ trong công đoạn này có thể hỗ trợ hợp kim 6xxx tăng thêm độ bền.

Có thể hiểu đơn giản: Nhôm cần đủ dễ tạo hình khi dập, sau đó tăng độ bền khi chi tiết đã có hình dạng hoàn chỉnh. Đây là lý do nhóm 6xxx rất phù hợp với tấm ngoài cửa ô tô.

Vì sao tấm trong cửa thường ưu tiên nhóm 5xxx?

Tấm trong cửa có cấu tạo phức tạp hơn nhiều so với tấm ngoài.

Nó thường có:

  • nhiều hốc
  • gân tăng cứng
  • lỗ kỹ thuật
  • vị trí gắn cơ cấu kính
  • khu vực lắp khóa
  • vùng bản lề
  • nhiều điểm liên kết

Do đó, khả năng tạo hình là yếu tố rất quan trọng. Các mác thuộc nhóm 5xxx như 5182 và 5754 thường phù hợp với những vị trí này nhờ khả năng dập và biến dạng tốt.

Với A5052 mà Oristar đang cung cấp, khả năng tạo hình và chống ăn mòn cũng là những ưu điểm nổi bật. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng A5052 có thể thay cho 5182 hoặc 5754 trong mọi thiết kế.Mỗi mác có cơ tính và khả năng tạo hình khác nhau. Việc thay đổi vật liệu cần dựa trên yêu cầu của bản vẽ.

Tấm ngoài và tấm trong cửa khác nhau thế nào?

Có thể nhìn nhanh qua bảng dưới đây:

Tiêu chí

Tấm ngoài

Tấm trong

Yêu cầu bề mặt

Rất cao

Thấp hơn

Khả năng tạo hình

Cao

Rất cao

Chống móp

Quan trọng

Ít quan trọng hơn

Hình dạng

Bề mặt lớn, tương đối liên tục

Nhiều gân, hốc và lỗ

Nhóm nhôm thường gặp

6xxx

5xxx

Mác tham khảo

6016, 6022, 6111

5182, 5754

Đây chỉ là cách phân nhóm phổ biến. Mác cuối cùng vẫn phụ thuộc vào:

  • thiết kế cửa
  • chiều dày
  • phương pháp dập
  • yêu cầu bề mặt
  • tiêu chuẩn của từng nhà sản xuất

Vì sao gấp mép là công đoạn quan trọng với cửa nhôm?

Sau khi tấm ngoài và tấm trong được dập xong, mép của tấm ngoài thường được gấp quanh tấm trong để tạo liên kết. Đây là khu vực phải chịu biến dạng khá lớn.

Nhôm làm cửa ô tô (4)

Nếu vật liệu không phù hợp, có thể xuất hiện:

  • nứt mép
  • rạn bề mặt
  • biến dạng không đều
  • lỗi ngoại quan sau sơn

Do đó, tấm ngoài không chỉ cần đẹp và cứng.  Nó còn phải có khả năng uốn và gấp mép tốt. Đây là một trong những lý do việc chọn vật liệu cho cửa xe khó hơn so với chỉ so sánh độ bền kéo giữa các mác nhôm.

A5052 có phù hợp làm cửa ô tô không?

A5052 thuộc nhóm 5xxx và là một trong những mác nhôm phổ biến trong ngành công nghiệp.

Vật liệu có những ưu điểm như:

  • tạo hình tốt
  • chống ăn mòn tốt
  • dễ uốn
  • phù hợp nhiều chi tiết dạng tấm

Do đó, A5052 có thể được xem xét cho:

  • panel
  • vỏ
  • tấm che
  • chi tiết dập
  • một số bộ phận thân xe tùy thiết kế

Tuy nhiên, không nên mặc định A5052 là vật liệu tiêu chuẩn cho tấm ngoài cửa ô tô. Với bề mặt ngoại thất, các hợp kim 6xxx chuyên dụng thường phù hợp hơn nhờ khả năng tăng bền sau sơn và kiểm soát bề mặt tốt hơn.

A6061 có phải mác chính để làm cửa ô tô không?

A6061 cũng thuộc nhóm 6xxx nhưng điều đó không có nghĩa nó giống 6016, 6022 hay 6111 về ứng dụng.

A6061 nổi bật về:

  • độ bền
  • khả năng gia công
  • chống ăn mòn
  • khả năng nhiệt luyện

Tại Oristar, A6061 được sử dụng nhiều cho:

  • kết cấu
  • thanh
  • giá đỡ
  • chi tiết gia công
  • linh kiện chịu tải

Trong khi đó, với tấm ngoài cửa ô tô, các mác 6xxx chuyên cho thân vỏ thường được ưu tiên hơn. Điểm cần nhớ là: Cùng thuộc nhóm 6xxx không có nghĩa mọi mác đều phù hợp với cùng một chi tiết.

Vì sao dùng nhôm vẫn giảm được trọng lượng dù tấm có thể dày hơn?

Nhôm có khối lượng riêng thấp hơn thép khá nhiều. Tuy nhiên, độ cứng đàn hồi của nhôm cũng thấp hơn. Vì vậy, khi chuyển từ thép sang nhôm, không thể chỉ thay vật liệu theo cùng một chiều dày. 

Nhôm làm cửa ô tô (3)

Thiết kế có thể cần:

  • tăng chiều dày tấm
  • bổ sung gân
  • thay đổi hình dạng
  • tối ưu điểm liên kết

Dù tấm nhôm có thể dày hơn, tổng khối lượng của chi tiết vẫn có khả năng thấp hơn. Vì vậy, sử dụng nhôm trong cửa ô tô là bài toán thiết kế lại kết cấu, không chỉ đơn giản là thay thế thép bằng nhôm.

Khi đặt nhôm cho cửa ô tô cần cung cấp thông tin gì?

Với vật liệu phục vụ sản xuất thân vỏ, tên mác mới chỉ là một phần của yêu cầu.

Oristar khuyến nghị khách hàng cung cấp:

  • mác nhôm
  • trạng thái vật liệu
  • tiêu chuẩn
  • dạng tấm hoặc cuộn
  • chiều dày
  • chiều rộng
  • kích thước
  • yêu cầu bề mặt
  • số lượng
  • yêu cầu cắt hoặc xẻ cuộn
  • yêu cầu chứng từ

Nếu vật liệu dùng cho dập, nên gửi thêm bản vẽ hoặc yêu cầu kỹ thuật của chi tiết. Điều này giúp kiểm tra chính xác hơn khả năng cung ứng. 

Oristar cung cấp nhôm cho ngành ô tô theo yêu cầu

Tại Oristar, chúng tôi không mặc định một mác nhôm cho toàn bộ chi tiết cửa.

Nhôm làm cửa ô tô (5)

Mỗi yêu cầu được xem xét theo:

  • vị trí sử dụng
  • khả năng tạo hình
  • chiều dày
  • trạng thái vật liệu
  • tiêu chuẩn
  • dạng tấm hoặc cuộn

Các mác nhôm hiện đang phục vụ nhóm ứng dụng ô tô gồm:

  • A1050
  • A2017
  • A5052
  • A6061
  • A7075

Với các mác chuyên cho thân vỏ như:

  • 5182
  • 5754
  • 6016
  • 6022
  • 6111

Oristar nhận kiểm tra khả năng cung ứng theo mác, trạng thái, quy cách và số lượng cụ thể. Tùy yêu cầu, chúng tôi cũng hỗ trợ:

  • cắt theo kích thước
  • xẻ cuộn
  • chuẩn bị quy cách
  • kiểm tra chiều dày
  • kiểm tra bề mặt
  • chứng từ vật liệu
  • truy xuất theo lô

Kết luận

Nhôm làm cửa ô tô không nên được lựa chọn theo một mác duy nhất. Tấm trong cần khả năng tạo hình tốt nên nhóm 5xxx có nhiều lợi thế. Tấm ngoài cần bề mặt đẹp, chống móp và có khả năng tăng bền sau sơn nên nhóm 6xxx chuyên dụng thường được ưu tiên hơn. Đây là cách phù hợp hơn so với việc chỉ lựa chọn dựa trên độ bền hoặc mác vật liệu đang có sẵn. 

Oristar - Cung cấp kim loại hàng đầu khu vực Châu Á

Khuyến cáo (Disclaimer): Mọi thông số kỹ thuật và cơ lý tính trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy thuộc vào quy cách, trạng thái vật liệu và nhà sản xuất. Thông số này không thay thế cho các tiêu chuẩn sản xuất chính thức (JIS, ASTM...). Quý khách vui lòng liên hệ Oristar để nhận tư vấn chi tiết và chính xác nhất cho nhu cầu của mình. 

#nhôm #aluminum